ตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนาม: สัญญาณที่ SME ไทยควรอ่านให้ออกก่อนส่งของ

ตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนาม กำลังส่งสัญญาณที่น่าสนใจสำหรับ SME ไทยที่ผลิตอาหารสัตว์ ขนมสัตว์เลี้ยง หรือผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพสัตว์ ตลาดนี้ไม่ใช่แค่กำลังโต แต่กำลังเปลี่ยนโครงสร้างจากสินค้าทั่วไปไปสู่พรีเมียม และนั่นคือจุดที่ผู้ผลิตไทยมีโอกาสเข้าไปได้จริง ถ้าเตรียมตัวถูกทาง

ทำไมเวียดนามถึงน่าสนใจตอนนี้

คนเวียดนามรุ่นใหม่ในเมืองใหญ่เริ่มมองสัตว์เลี้ยงเป็นสมาชิกในบ้าน ไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยงธรรมดา ผลสำรวจในอุตสาหกรรมพบว่าเจ้าของสัตว์เลี้ยงเกือบครึ่งหนึ่งในเวียดนามมองสัตว์เลี้ยงเป็นสมาชิกครอบครัว แนวคิดนี้เปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อโดยตรง คนกลุ่มนี้ยินดีจ่ายมากขึ้นสำหรับอาหารคุณภาพสูง อาหารเสริม และบริการดูแลสัตว์เลี้ยงแบบครบวงจร

ตลาดอาหารสัตว์เลี้ยงในเวียดนามมีการคาดการณ์ว่าจะเติบโตเฉลี่ยปีละ 10–11% และมูลค่าตลาดอาหารสัตว์เลี้ยงคาดว่าจะขยับจาก 156 ล้านดอลลาร์ในปี 2568 ไปสู่ 170 ล้านดอลลาร์ในปี 2569 ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกแค่ว่าตลาดโต แต่บอกว่าความต้องการกำลังวิ่งเร็วกว่าที่ผู้ผลิตในประเทศจะตามทัน

ช่องว่างที่ผู้ผลิตไทยเข้าได้

ปัจจุบันกลุ่มสินค้ากำไรสูงในตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนาม เช่น อาหารพรีเมียม อาหารเสริม และผลิตภัณฑ์สุขภาพสัตว์ ยังถูกครองโดยแบรนด์ต่างชาติเป็นหลัก ทั้งจากสหรัฐฯ ยุโรป และเอเชีย รวมถึงผู้ประกอบการจากไทยที่เข้าไปก่อนแล้วบางส่วน

เวียดนามยังนำเข้าวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปจากต่างประเทศในสัดส่วนสูง เพราะอุตสาหกรรมในประเทศยังผลิตได้ไม่ทันความต้องการ โดยเฉพาะสินค้าพรีเมียมและสินค้าที่ต้องการมาตรฐานความปลอดภัยชัดเจน ไทยมีจุดแข็งตรงนี้ คือมีอุตสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยงที่ได้มาตรฐานสากล และมีชื่อเสียงด้านการแปรรูปอาหารในตลาดโลก

ตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนามต้องการอะไรจริงๆ

ถ้าคุณกำลังคิดจะส่งสินค้าไปเวียดนาม ควรเข้าใจก่อนว่าผู้บริโภคกลุ่มเป้าหมายในตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนามไม่ได้ซื้อแค่ราคาถูก แต่ซื้อความเชื่อมั่น สินค้าที่เข้าตลาดนี้ได้ดีมักมีลักษณะดังนี้

• อาหารสัตว์เลี้ยงสูตรเฉพาะ เช่น สูตรสำหรับสุนัขสูงอายุ หรือแมวที่มีปัญหาสุขภาพเฉพาะ
• ขนมสัตว์เลี้ยงที่มีส่วนผสมจากธรรมชาติ ระบุแหล่งที่มาชัดเจน
• อาหารเสริมและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่มีเอกสารรับรองคุณภาพ
• ผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากภาษาเวียดนามถูกต้องและครบถ้วน
• สินค้าที่มีอายุการเก็บรักษา (shelf life) เพียงพอสำหรับการขนส่งและวางจำหน่าย

ถ้าสินค้าของคุณยังไม่มีฉลากภาษาเวียดนาม หรือยังไม่ผ่านการตรวจสอบมาตรฐานนำเข้าของเวียดนาม นั่นคือสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนส่งของ ไม่ใช่หลังจากของถึงปลายทางแล้ว

เอกสารและมาตรฐานที่ควรเช็กก่อนส่งออก

ตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนามมีข้อกำหนดด้านการนำเข้าสินค้าอาหารสัตว์และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอาจแตกต่างกันตามประเภทสินค้า ควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและ distributor ปลายทางก่อนเสมอ แต่โดยทั่วไปสิ่งที่ควรเตรียมได้แก่

• ใบรับรองสุขอนามัย (Health Certificate) จากหน่วยงานไทยที่ได้รับการยอมรับ
• เอกสารแสดงส่วนประกอบและโภชนาการ (Ingredient List / Nutritional Information)
• ฉลากภาษาเวียดนามที่ระบุชื่อสินค้า ส่วนผสม วันหมดอายุ และข้อมูลผู้นำเข้า
• เอกสาร Certificate of Origin (Form D สำหรับ ASEAN) เพื่อใช้สิทธิ์ภาษีพิเศษ
• ผลทดสอบคุณภาพหรือมาตรฐานที่ buyer หรือหน่วยงานปลายทางอาจขอเพิ่มเติม

รายการนี้ไม่ใช่ checklist สมบูรณ์ เพราะข้อกำหนดจริงขึ้นอยู่กับประเภทสินค้าและ distributor ที่คุณทำงานด้วย ควรยืนยันรายละเอียดกับ buyer ก่อนทุกครั้ง

เรื่อง Distributor ที่หลายคนมองข้าม

การเข้าตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนามโดยไม่มี distributor ที่รู้จักตลาดจริงเป็นเรื่องที่ควรคิดให้รอบคอบ เพราะช่องทางจำหน่ายในเวียดนามกำลังเปลี่ยน ทั้งร้านค้าปลีกสมัยใหม่ คลินิกสัตวแพทย์ และ e-commerce กำลังเติบโตพร้อมกัน

ตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนามที่กำลังเปลี่ยนจากสินค้าทั่วไปสู่พรีเมียมนั้น ต้องการ distributor ที่เข้าใจการสื่อสารด้านคุณภาพและความปลอดภัยกับผู้บริโภคได้ด้วย ไม่ใช่แค่กระจายสินค้า ถ้าคุณยังไม่มีพาร์ทเนอร์ในเวียดนาม การเข้าร่วมงานแสดงสินค้าเช่น Petfair Vietnam หรือการใช้ช่องทางของหน่วยงานส่งเสริมการค้าเพื่อหาคู่ค้าเป็นจุดเริ่มต้นที่ใช้ได้จริง

ความเสี่ยงที่ควรประเมินก่อนตัดสินใจ

บทความนี้เป็นสัญญาณตลาด ไม่ใช่คู่มือนำเข้า ข้อมูลที่ยังไม่ชัดเจนในแหล่งข้อมูลนี้ได้แก่ รายละเอียดพิธีการศุลกากรเฉพาะสินค้าสัตว์เลี้ยง ข้อกำหนดการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ในเวียดนาม และเงื่อนไขการตรวจสอบ ณ ด่านนำเข้า ซึ่งอาจแตกต่างกันตามประเภทสินค้า

สิ่งที่ควรระวังคือการตัดสินใจส่งของโดยอ้างอิงแค่ข้อมูลการเติบโตของตลาด โดยยังไม่ได้ยืนยันเรื่องเอกสาร มาตรฐาน และช่องทางจำหน่ายกับ buyer จริงในเวียดนาม สินค้าที่ไม่มีเอกสารครบอาจมีโอกาสถูกกักหรือล่าช้าที่ด่านนำเข้า ซึ่งกระทบทั้งต้นทุนและความสัมพันธ์กับ buyer

กรอบคิดก่อนวางแผนส่งออก

ถ้าคุณผลิตอาหารสัตว์เลี้ยง ขนมสัตว์ หรือผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพสัตว์ และกำลังมองตลาดสัตว์เลี้ยงเวียดนาม คำถามที่ควรตอบได้ก่อนคือ

• สินค้าของคุณมีมาตรฐานที่ตลาดพรีเมียมเวียดนามยอมรับหรือยัง
• ฉลากและเอกสารพร้อมสำหรับการนำเข้าเวียดนามหรือยัง
• อายุการเก็บรักษาของสินค้าเพียงพอสำหรับเวลาขนส่งและวางจำหน่ายหรือไม่
• คุณมี distributor หรือ buyer ที่รู้จักตลาดจริงแล้วหรือยัง
• ต้นทุนการปรับฉลากและเอกสารเพิ่มเติมอยู่ในแผนธุรกิจแล้วหรือยัง

ถ้าตอบได้ครบ คุณก็พร้อมวางแผนส่งออกได้อย่างมีฐาน ถ้ายังตอบไม่ได้บางข้อ นั่นคือสิ่งที่ต้องทำก่อน ไม่ใช่หลังจากของออกจากโกดังแล้ว สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการวางแผนขนส่งสินค้าไปเวียดนาม สามารถดูข้อมูลอ้างอิงเพิ่มเติมได้ที่ smeshipping.com

ที่มา: กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP)

ตรวจข้อมูลทางการเพิ่มเติมได้ที่ แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง