เครื่องนวดคอ ตลาดจีน: 6 เช็กลิสต์ก่อนส่งออกที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้

ถ้าคุณทำธุรกิจเกี่ยวกับอุปกรณ์นวดหรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทย แล้วเคยได้ยินคำว่า เครื่องนวดคอ ตลาดจีน ผ่านหูมาบ้าง เรื่องนี้ไม่ใช่แค่กระแสชั่วคราว แต่เป็นสัญญาณที่มาจากพฤติกรรมคนจีนจริง ๆ คนทำงานหน้าจอนานขึ้น ปวดคอ บ่า ไหล่ เอวกันมากขึ้น และตลาดนวดสุขภาพในจีนก็ขยับตามพฤติกรรมนี้ชัดเจน คำถามคือ ถ้าคุณอยากส่งของกลุ่มนี้เข้าไปขาย คุณต้องรู้อะไรก่อนที่จะเริ่มคิดเรื่องราคาหรือกำลังการผลิต

• ทำไมจีนสนใจนวดเฉพาะจุดคอ บ่า ไหล่ เอวมากขึ้น
• โครงสร้างตลาดที่ผู้เล่นรายเล็กมีสัดส่วนสูง หมายความว่าอย่างไรกับ SME ไทย
• สินค้ากลุ่มไหนมีโอกาสจริง ระหว่างอุปกรณ์นวดกับสมุนไพรไทย
• กฎระเบียบและมาตรฐานที่ต้องเช็กก่อนส่งออก
• ความเสี่ยงด้านโลจิสติกส์และเอกสารที่มักถูกมองข้าม

เครื่องนวดคอ ตลาดจีน เริ่มมาจากพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป

ข้อมูลจากฝั่งจีนระบุว่า ผู้บริโภคกลุ่มใหญ่รู้จักและสนใจบริการนวดเฉพาะทางบริเวณคอ บ่า ไหล่ และเอวมากที่สุด มากกว่าการนวดผ่อนคลายทั่วไปหรือการนวดตามศาสตร์แพทย์แผนจีน นี่คือจุดที่น่าสนใจสำหรับคนทำธุรกิจไทยที่กำลังมองหาโอกาสในกลุ่มเครื่องนวดคอ ตลาดจีน เพราะมันไม่ใช่แค่ความต้องการนวดทั่วไป แต่เป็นความต้องการที่เจาะจงบริเวณที่คนวัยทำงานปวดจริง ซึ่งเปิดช่องให้สินค้าหรือบริการที่มีจุดขายเฉพาะเจาะจงเข้าไปแทรกตัวได้

อีกจุดที่ควรสังเกตคือ กลุ่มลูกค้าหลักของตลาดนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ผู้ชายวัยกลางคนอายุ 40 ปีขึ้นไปเหมือนเดิม แต่ขยับมาเป็นกลุ่มอายุ 35 ปีขึ้นไป และไม่จำกัดเพศ นั่นแปลว่าฐานลูกค้าที่มีศักยภาพซื้อสินค้าและบริการกลุ่มเครื่องนวดคอ ตลาดจีน กว้างขึ้นกว่าที่คนทำธุรกิจอาจเคยประเมินไว้

ตลาดกระจายตัว โอกาสของรายเล็กจึงยังมีอยู่จริง

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจกว่าตลาดทั่วไปคือ ส่วนแบ่งคำสั่งซื้อของแบรนด์ใหญ่สิบอันดับต้นรวมกันอยู่ที่ประมาณร้อยละ 8 ของทั้งหมด ส่วนที่เหลือกว่าร้อยละ 92 อยู่ในมือร้านขนาดเล็กและกลาง พูดง่าย ๆ คือตลาดเครื่องนวดคอ ตลาดจีน ยังไม่ถูกผู้เล่นรายใหญ่ยึดครองเบ็ดเสร็จ ถ้าคุณมีจุดขายที่ชัดเจน เช่น การผสมผสานสมุนไพรไทยเข้ากับอุปกรณ์นวด ก็ยังมีช่องให้แทรกตัวได้ แต่ต้องเข้าใจว่าช่องว่างนี้ไม่ได้แปลว่าเข้าง่าย เพราะคู่แข่งในพื้นที่ก็มีจำนวนมากเช่นกัน

สองแนวทางสินค้าที่ควรพิจารณาจริงจัง

จากข้อมูลที่มี มีสองทางที่ผู้ประกอบการไทยพอจับต้องได้ ทางแรกคืออุปกรณ์นวดเฉพาะจุดสำหรับคอ บ่า ไหล่ เอว เช่น เครื่องนวดคอไฟฟ้าหรือที่พิงนวดเอว ซึ่งเป็นกลุ่มสินค้าหลักของเครื่องนวดคอ ตลาดจีน ที่จีนเองก็มีฐานผลิตขนาดใหญ่อยู่แล้วในมณฑลฝูเจี้ยน ทางที่สองคือวัตถุดิบสมุนไพรไทย โดยเฉพาะไพล ที่จีนนำเข้าจากไทยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบปีต่อปี

ถ้าคุณเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์นวด การแข่งกับโรงงานจีนในเรื่องเทคโนโลยีหรือราคาอาจไม่ใช่ทางที่ยั่งยืน เพราะฝั่งจีนมีห่วงโซ่การผลิตครบวงจรและต้นทุนที่ได้เปรียบอยู่แล้ว แต่ถ้าคุณเป็นผู้ผลิตสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์ที่ผสมสมุนไพรไทยเข้ากับอุปกรณ์นวด เช่น ลูกประคบสมุนไพรหรือน้ำมันไพล นี่คือจุดต่างที่สินค้าจีนยังไม่มี และเป็นจุดที่ตลาดเครื่องนวดคอ ตลาดจีน เปิดรับอยู่แล้วในเชิงพฤติกรรมการซื้อ

ก่อนตัดสินใจส่งออก ต้องเช็กว่าสินค้าเข้าข่ายอะไร

ปัญหาที่มักถูกมองข้ามคือการจำแนกสินค้า เครื่องนวดไฟฟ้าบางรุ่นอาจถูกจัดเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไป แต่บางรุ่นที่มีฟังก์ชันเกี่ยวกับการรักษาอาจถูกพิจารณาในหมวดที่เข้มงวดกว่า ส่วนผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมสมุนไพร เช่น น้ำมันไพลหรือยาหม่อง ก็มีคำถามว่าจะถูกจัดเป็นเครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์สุขภาพ หรือสินค้าที่ต้องขึ้นทะเบียนเฉพาะ ซึ่งแต่ละหมวดมีเอกสารและมาตรฐานที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง คุณควรตรวจสอบการจำแนกสินค้ากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเริ่มผลิตหรือเจรจากับผู้ซื้อในตลาดเครื่องนวดคอ ตลาดจีน เพราะการจำแนกผิดตั้งแต่ต้นอาจทำให้ต้องแก้เอกสารใหม่ทั้งหมดในภายหลัง

อีกเรื่องที่ต้องเตรียมคือฉลากสินค้า ถ้าสินค้ามีส่วนผสมสมุนไพร ฉลากภาษาจีนต้องระบุส่วนประกอบ วิธีใช้ และคำเตือนให้ตรงกับข้อกำหนดของหน่วยงานปลายทาง ซึ่งรายละเอียดตรงนี้ยังไม่มีความชัดเจนในข้อมูลที่มี จึงควรตรวจสอบกับหน่วยงานศุลกากรและหน่วยงานกำกับดูแลสินค้าสุขภาพของจีนโดยตรงก่อนผลิตล็อตจริง

ใบรับรองคือสิ่งที่ผู้ซื้อจีนมักถามก่อนคุยเรื่องราคา

ฝั่งผู้ผลิตอุปกรณ์นวดในจีนที่แข่งขันได้ ส่วนใหญ่ผ่านมาตรฐาน ISO 9001 และมีใบรับรองที่ครอบคลุมตลาดยุโรป อเมริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นี่คือระดับมาตรฐานที่ผู้ซื้อในตลาดเครื่องนวดคอ ตลาดจีน คุ้นเคยอยู่แล้ว ถ้าคุณเป็นผู้ผลิตไทยที่อยากเข้าไปแข่งในกลุ่มอุปกรณ์นวด ควรเตรียมใบรับรองมาตรฐานการผลิตให้พร้อมตั้งแต่ต้น เพราะผู้ซื้อมักใช้เอกสารเหล่านี้เป็นตัวคัดกรองก่อนเปิดการเจรจา ไม่ใช่หลังจากตกลงราคากันแล้ว

โลจิสติกส์และเอกสารที่ควรวางแผนล่วงหน้า

ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ได้ลงรายละเอียดเรื่องเส้นทางขนส่งหรือระยะเวลาส่งของจากไทยไปจีนโดยตรง แต่จากลักษณะสินค้าทั้งสองกลุ่ม สิ่งที่พอคาดการณ์ได้คือ อุปกรณ์นวดไฟฟ้าอาจต้องผ่านการตรวจสอบมาตรฐานไฟฟ้าและความปลอดภัยที่ศุลกากรจีนเข้มงวดกว่าสินค้าทั่วไป ส่วนผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีส่วนผสมจากพืช อาจต้องมีเอกสารรับรองแหล่งที่มาและความปลอดภัยด้านสุขอนามัยเพิ่มเติม การวางแผนเรื่องเอกสารตั้งแต่ต้นทาง จึงช่วยลดความเสี่ยงที่สินค้าจะถูกตรวจสอบเพิ่มเติมหรือล่าช้าที่ปลายทาง โดยเฉพาะสำหรับสินค้ากลุ่มเครื่องนวดคอ ตลาดจีน ที่มีทั้งมิติอุปกรณ์ไฟฟ้าและมิติสมุนไพรผสมอยู่ในเส้นทางเดียวกัน

ผู้ที่กำลังพิจารณาส่งของกลุ่มนี้ไปจีน ควรคุยกับผู้ซื้อโดยตรงว่าเขาต้องการเอกสารอะไรบ้าง เพราะผู้ซื้อในแต่ละมณฑลอาจมีข้อกำหนดที่ต่างกัน และการถามล่วงหน้าจะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องสินค้าถูกกักหรือต้องแก้เอกสารกลางทาง มากกว่าการเตรียมเอกสารตามความคุ้นเคยของฝั่งไทยเพียงฝ่ายเดียว

ช่องทางเข้าตลาดที่ไม่ใช่แค่การส่งออกสินค้า

สิ่งที่น่าสนใจคือ ตลาดเครื่องนวดคอ ตลาดจีน ไม่ได้เปิดแค่ช่องทางส่งออกสินค้าอย่างเดียว ยังมีทางเลือกอื่น เช่น การทำแฟรนไชส์ การจัดหลักสูตรฝึกอบรมนักนวด หรือการร่วมทุนกับสปาที่มีอยู่แล้วในจีน แต่ทุกทางเลือกเหล่านี้มีข้อจำกัดของตัวเอง เช่น กฎระเบียบเรื่องแรงงานนวดต่างชาติที่ต้องมีวุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไปและมีชั่วโมงทำงานสะสมตามที่กำหนด ซึ่งเป็นต้นทุนที่ต้องคิดรวมเข้าไปด้วยหากเลือกทางนี้

เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจส่งออกจริง

ก่อนที่คุณจะเริ่มผลิตล็อตทดลองหรือคุยราคากับผู้ซื้อจีน ลองไล่เช็กตามรายการนี้ก่อน เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเสียเวลาและต้นทุนแก้ไขทีหลัง

• ตรวจสอบว่าสินค้าของคุณเข้าข่ายอุปกรณ์ไฟฟ้า อุปกรณ์การแพทย์ หรือสินค้าทั่วไป เพราะแต่ละหมวดมีเอกสารนำเข้าต่างกัน
• ถ้าสินค้ามีส่วนผสมสมุนไพร ต้องตรวจสอบข้อกำหนดฉลากภาษาจีนและการขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• เตรียมใบรับรองมาตรฐานการผลิต เช่น ISO 9001 หากต้องการเจรจากับผู้ซื้อรายใหญ่
• สอบถามผู้ซื้อโดยตรงว่าต้องการเอกสารนำเข้าแบบใด ก่อนเริ่มผลิตล็อตจริง
• วางแผนเรื่องบรรจุภัณฑ์และการขนส่งให้เหมาะกับสินค้าแต่ละประเภท เพราะอุปกรณ์ไฟฟ้ากับผลิตภัณฑ์สมุนไพรมีความเสี่ยงด้านการขนส่งต่างกัน
• ศึกษาคู่แข่งในตลาดจีน ทั้งแบรนด์นวดจีนและแบรนด์นวดไทยที่เข้าไปก่อนแล้ว เพื่อหาจุดต่างที่ชัดเจนของตัวเอง

มองภาพรวมก่อนตัดสินใจ

เรื่องเครื่องนวดคอ ตลาดจีน ไม่ใช่สัญญาณที่บอกให้คุณรีบผลิตแล้วส่งไปทันที แต่เป็นสัญญาณที่บอกว่าตลาดนี้มีความต้องการจริงและยังมีช่องว่างสำหรับผู้เล่นที่มีจุดขายเฉพาะ สิ่งที่ควรทำก่อนคือตรวจสอบการจำแนกสินค้า มาตรฐาน และเอกสารให้ชัดเจน มากกว่าการตัดสินใจตามความน่าสนใจของตัวเลขเพียงอย่างเดียว ผู้ที่สนใจศึกษาข้อมูลการส่งออกและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม สามารถติดตามข้อมูลจากเว็บไซต์กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ditp.go.th และศึกษาแนวทางการเตรียมเอกสารส่งออกเบื้องต้นเพิ่มเติมได้ที่ smeshipping.com

Source: Department of International Trade Promotion (DITP)